De prostaat kan kwaadaardig ontaarden

Dit wil zeggen: er kan zich een prostaatkanker ontwikkelen. Elk jaar worden er in België ongeveer 8200 nieuwe gevallen van prostaatkanker vastgesteld. Ongeveer drie vierde van de patiënten is ouder dan 65 jaar. Het is momenteel de meest voorkomende vorm van kanker bij mannen, maar is slechts verantwoordelijk voor 3% van de sterftegevallen bij mannen.

Prostaatkanker wordt meestal opgespoord via een bloedonderzoek, waarbij de PSA wordt bepaald. Deze PSA is een eiwit dat in het bloed circuleert en ons aanwijzingen geeft over de conditie van de prostaat.

Normaal gezien mag de PSA niet hoger dan 4 ng/ml (nanogram per milliliter) bedragen. Deze waarde is niet absoluut, maar hangt ook af van de leeftijd van de patiënt en de grootte van de prostaat. Ook de snelheid waarmee hij stijgt is van belang. Hoe groter de prostaat, hoe hoger de PSA mag zijn voor we ons ongerust maken. Hoe ouder de patiënt, hoe hoger de PSA mag zijn voor we ons ongerust maken. Niet zo simpel dus.

Daarom is het belangrijk deze PSA’s te volgen, en de waarden te overleggen met huisarts of uroloog. Bij twijfel kan een MRI scan veel informatie verschaffen maar uiteindelijk kan enkel een biopsie zekerheid bieden omtrent de aanwezigheid van kanker. Door verspreid over de prostaat miniscule stukjes weefsel te nemen die vervolgens microscopisch worden onderzocht krijgen we informatie over de agressiviteit van de tumor .

Prostaatpunctie

Lees hier meer over een prostaatpunctie of biopsie

Na een multidisciplinair overleg zal de MOC het beste traject voorstellen. Hieronder geven we een overzicht van de meest gebruikte opties. Een behandelingsschema wordt opgesteld op basis van het stadium van de prostaatkanker, de leeftijd, de wens en de algemene gezondheidstoestand van de patiënt.

Er zijn 3 mogelijkheden:

  • men wacht en volgt op (actieve opvolging)
  • men stelt een curatieve behandeling voor
  • men stelt een palliatieve behandeling voor

Opvolging

Bij weinig agressieve tumoren stellen we meestal een opvolgings beleid voor met regelmatige PSA controles en eventueel nieuwe biopten of MRI scan. Het voordeel van een actieve opvolging is de mogelijkheid om de curatieve behandeling te kunnen uitstellen of zelfs vermijden, en dus ook de ongemakken en bijwerkingen ervan. De nadelen van een actieve monitoring zijn voornamelijk ongerustheid door de opeenvolging van controletests.

Prostatectomie

Een mogelijke behandeling is radicale chirurgie, waarbij de prostaat in zijn geheel wordt verwijderd. De blaas en het plaskanaal worden hierbij weer aan elkaar gehecht. Dit alles speelt zich zeer dicht bij de sluitspier af, waardoor het mogelijk is dat er na de interventie nog een tijdje sprake is van min of meer urineverlies. Dit komt gelukkig meestal volledig in orde met behulp van bekkenbodemkinesitherapie.

Tegenaan de prostaat bevinden zich, links en rechts, de zenuwbundels die verantwoordelijk zijn voor het krijgen van erecties. Afhankelijk van de plaats en agressiviteit van de prostaattumor kunnen die zenuwbundels al dan niet worden gespaard bij de chirurgie. Als beide bundels mee moeten worden weggenomen, is er na de operatie uiteraard sprake van volledige impotentie. Als we één of de twee bundels kunnen sparen, kan de potentie bewaard blijven. Alles hangt mede af van de leeftijd en potentie voor de operatie.

De chirurgie kan op verschillende manieren worden uitgevoerd. Naast de " klassieke ", open interventie met een onderbuiksincisie bieden we ook een "robot-geassisteerde" prostatectomie aan in samenwerking met de dienst urologie van het Maria-Middelares ziekenhuis in Gent.

De manier van uitvoeren van een prostatectomie

Prostatectomie

Lees meer over radiale prostatectomie behandeling

Bestraling

Een andere mogelijke curatieve  behandeling is radiotherapie of bestraling. Er bestaat zowel uitwendige als inwendige bestraling. Bij inwendige bestraling of brachytherapie worden radioactieve zaadjes in de prostaat geplaatst. Uitwendige bestraling gebeurt in verschillende sessies verspreid over 3-6 weken. Dit wordt steeds gecombineerd met hormonale behandeling (zie hieronder).

Inwendige bestraling d.m.v. plaatsing radioactief zaadje in de prostaat

Het hangt opnieuw van enkele factoren af of men hiervoor in aanmerking komt. Niet alleen de uitgebreidheid of agressiviteit van de tumor, maar ook mogelijke plasproblemen en de grootte van de prostaat spelen een rol. Of u al dan niet in aanmerking komt voor de behandeling wordt besproken op het multidisciplinair overleg. Deze behandeling gaat door in Roeselare (AZ Delta), in samenwerking met de diensten urologie en radiotherapie aldaar.

Hormonale behandeling

Hormoontherapie kan samen met curatieve behandelingen worden toegepast om de genezingskans te vergroten, maar wordt vooral gebruikt als voornaamste palliatieve behandeling tegen prostaatkanker. Een palliatieve behandeling heeft als doel de tumor zo lang mogelijk te onderdrukken. Dit gebeurt door de testosteronproductie stil te leggen door middel van injecties. De behandeling van prostaatkanker met hormoontherapie gaat voornamelijk gepaard met warmteopstoten en vermindering van de seksuele prestaties of impotentie. Bepaalde patiënten kampen met verschillende klachten (duizeligheid, huiduitslag, vermoeidheid, spierpijn, bloedarmoede,…). Een andere bijwerking van hormoontherapie is wat genoemd wordt het “metabool syndroom”. Gewichtstoename, verhoging van het cholesterolgehalte in het bloed en een verhoogde bloeddruk doen het risico op hartproblemen toenemen.

Meer informatie kan u vinden op: